Ik legde 10 vragen over warmtepompen voor aan ChatGPT, Google AI Overviews en Claude. Van de 144 bronnen die ze citeerden, stond maar 27% in de Google-top 10 voor dezelfde vraag. De bron die het vaakst terugkwam, was geen installateur en geen fabrikant, maar Vereniging Eigen Huis. Die stond bij geen enkele vraag in de top 10.
Ik krijg de vraag elke week: “We staan bovenaan in Google, dus ChatGPT noemt ons toch ook?” Mijn antwoord is nee, en ik wilde het een keer zwart op wit hebben voor de Nederlandse markt. Dus heb ik het getest.
Wat het onderzoek zegt
Ahrefs meet dit al een tijd, en de cijfers wijzen één kant op: ranken en geciteerd worden lopen uit elkaar.
- Juli 2025: 76% van de pagina’s die Google AI Overviews citeert, stond in de top 10 van Google. Ahrefs keek toen naar de drie meest zichtbare bronnen per antwoord (Ahrefs).
- Maart 2026: in een nieuwe meting over 863.000 zoekwoorden en 4 miljoen geciteerde URL’s was dat nog 37,9%. Van de rest stond 31,2% op plek 11 tot 100 en 31,0% buiten de top 100 (Ahrefs).
- AI-assistenten: bij 15.000 vragen stond gemiddeld maar 12% van de links die ChatGPT, Gemini en Copilot citeren in de Google-top 10 voor dezelfde vraag. Perplexity was de uitzondering met 28,6% (Ahrefs).
Eerlijk is eerlijk: van 76% naar 38% is geen zuivere daling. De eerste meting telde alleen de top drie bronnen per antwoord, de tweede alle bronnen. Maar ook met die kanttekening blijft staan dat bijna twee derde van wat AI Overviews citeert van buiten de top 10 komt.
Wat dan wél samenhangt met genoemd worden? In een onderzoek onder 75.000 merken vond Ahrefs de sterkste samenhang bij vermeldingen op YouTube (correlatie van ongeveer 0,74), sterker dan elke andere factor, in ChatGPT, Google AI Mode en AI Overviews (Ahrefs). Dat is samenhang, geen bewezen oorzaak. Maar het zegt wel waar AI zijn informatie over merken vandaan haalt: van wat anderen over je zeggen.
Mijn test
Ik koos warmtepompen. Mensen geven er duizenden euro’s aan uit, hebben veel vragen (wat kost het, krijg ik subsidie, is mijn huis geschikt, hoor ik hem bij de buren?) en zoeken dus lang en grondig. Precies het soort aankoop waarbij een AI-antwoord de shortlist bepaalt. Het is ook een markt met veel soorten spelers: installateurs, fabrikanten, vergelijkers, de overheid en consumentenorganisaties. Dan zie je goed wie AI vertrouwt.
De opzet was bewust simpel, zodat je hem zelf kunt herhalen:
- 10 vragen die een klant echt stelt. Geen zoekwoorden, maar hele zinnen, zoals iemand ze in ChatGPT typt. Een mix van oriënterende vragen (“wat kost …”), keuzevragen (“welk merk …”), een lokale vraag en één strikvraag.
- Drie platforms: ChatGPT en Claude met webzoeken aan, en Google AI Overviews. Ik liet de vragen draaien via de tracker die we bij Quotable bouwen: elke vraag los, zonder geheugen of eerdere gesprekken, met Nederland als locatie.
- Per antwoord vastgelegd: welke domeinen als bron geciteerd worden, en of die domeinen in de organische Google-top 10 staan voor precies dezelfde vraag. Een domein dat in één antwoord vaker voorkomt, telt één keer.
Ik draaide de test op 12 november 2026. Een kanttekening: ChatGPT en Claude liepen via hun API, niet via de app op mijn telefoon. De antwoorden lijken sterk op wat je in de app ziet, maar zijn niet identiek. En tien vragen in één markt is een steekproef, geen onderzoek. Het is wel genoeg om te zien hoe het werkt.
De uitkomst per platform
| Platform | Antwoorden met bron | Citaties | Waarvan in Google-top 10 | Vaakst geciteerd |
|---|---|---|---|---|
| ChatGPT | 6 / 10 | 25 | 12% | consumentenbond.nl, rvo.nl, rijksoverheid.nl |
| Google AI Overviews | 10 / 10 | 71 | 48% | warmtepompenadvies.nl, eigenhuis.nl, aircoprofs.nl |
| Claude | 8 / 10 | 48 | 4% | frankenergie.nl, hanvoswarmtepomp.nl, ddenergie.nl |
Alle 10 vragen en geciteerde bronnen
Vetgedrukt: domein staat ook in de Google-top 10 voor die vraag. Google gaf twee bronnen alleen met hun naam terug; die staan zonder domein.
| # | Vraag | ChatGPT | Google AI Overviews | Claude |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Wat kost een warmtepomp inclusief installatie in 2026? | consumentenbond.nl, rvo.nl | dhps.nl, ddenergie.nl, eigenhuis.nl, vattenfall.nl, warmtepomp-kosten.nl, vaillant.nl, ara boringen, wattslimmer.nl | frankenergie.nl, hanvoswarmtepomp.nl, tptechnology.nl, anteas.nl, aircoprofs.nl, homedeal.nl, thesunshinecompany.nl |
| 2 | Is een hybride warmtepomp verplicht vanaf 2026? | rijksoverheid.nl, eigenhuis.nl, tweedekamer.bevragen.nl | warmtepompenadvies.nl, simpelsubsidie.nl, vaillant.nl, vakbladwarmtepompen.nl, manuel.chat | instalpunt.nl, kiesbeter.app, ddenergie.nl |
| 3 | Hoeveel subsidie krijg ik op een warmtepomp? | rijksoverheid.nl, sneljesubsidie.nl, vaillant.nl, rvo.nl, eigenhuis.nl | milieucentraal.nl, frankenergie.nl, duurzaam advies, rvo.nl, feenstra.com, eigenhuis.nl, rijksoverheid.nl | ddenergie.nl, novaclima.nl, frankenergie.nl, groennieuws.nl, consumentenbond.nl |
| 4 | Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp? | – | eigenhuis.nl, verbeterjehuis.nl, mensonides.nl, hier.nu, aardgasvrij.nibenl.eu, energiejungle.nl, energieloket.utrecht.nl, milieucentraal.nl | – |
| 5 | Wat is de beste hybride warmtepomp van dit moment? | zonnesom.nl, hanvoswarmtepomp.nl, intergas-verwarming.nl, smart-systemen.nl, consumentenbond.nl | nefit-bosch.nl, aircoprofs.nl, warmtepompkopen.nl, energieplein.nl, feenstra.com | zonnesom.nl, coen-plus.nl, technim.nl, ecoquote.nl, hanvoswarmtepomp.nl, homeqgo.nl |
| 6 | Welk merk warmtepomp is het meest betrouwbaar? | consumentenbond.nl, trendfiles.wij-techniek.nl, energiewacht.nl, thuisenergiewijzer.nl | consumentenbond.nl, warmtepompenadvies.nl, zen-zonne-energie.be, warmtepomp-gids.nl, reddit.com, viessmann.nl, ecoquote.nl, aircoprofs.nl | warmtepomplaatsen.nl, klimawatt.nl, brinqs.nl, warmtepompenprijs.be, energiemorgen.nl |
| 7 | Maakt een warmtepomp veel geluid en wat zijn de regels voor de buren? | – | achmearechtsbijstand.nl, energieloket.utrecht.nl, vrt.be, offertevergelijker.nl, noord-beveland.nl, energieloket.amstelveen.nl, geluidslabel.com, dewarmte.nl, reddit.com | dewarmte.nl, klimaatnet.nl, achmearechtsbijstand.nl, warmtepompkenner.nl, acousticover.nl, kgigroep.nl, warmtepomp-isolatie.nl, khinstallaties.nl, eliteklimaat.nl |
| 8 | Hoe vind ik een betrouwbare installateur voor een warmtepomp? | – | support.vaillant.nl, warmtepompenadvies.nl, trustoo.nl, gathering.tweakers.net, klussendirect.nl, werkspot.nl, solvari.nl | warmtepomp-kosten.nl, warmtepompradar.nl, warmtepomp-gids.nl, duurzaamthuis.nl, stichtingwarmtepompen.nl, 1warmtepomp.nl, zen-zonne-energie.be, sunlogics.be |
| 9 | Welke warmtepomp installateur is goed in de regio Eindhoven? | warmtepompkiezen.nl, warmtepompplek.nl, trustoo.nl, solvari.nl, werkspot.nl, installq.nl | installbrabant.nl, vanbeekinstallaties.nl, vandenhoff.nl, aircoprofs.nl, warmtepompenadvies.nl, werkspot.nl, solvari.nl | kemkens.nl, verwarmingservicebrabant.nl, connect-techniek.nl, peetersduurzaam.nl, solvari.nl |
| 10 | Wat zijn de nadelen van een warmtepomp? | – | vattenfall.nl, energiejungle.nl, eigenhuis.nl, warmtepompenadvies.nl, nefit-bosch.nl, warmtemakers.nl, energids.be | – |
AI Overviews blijft het dichtst bij Google zelf: 48% van zijn bronnen stond in de top 10. Dat is meer dan de 38% van Ahrefs, maar nog altijd minder dan de helft. ChatGPT kwam uit op 12%, precies het gemiddelde dat Ahrefs voor AI-assistenten vond. En Claude? Van de 48 bronnen die Claude citeerde, stonden er twee in de top 10.
Eén vraag uitgelicht: een installateur in Eindhoven
Het verschil wordt het duidelijkst bij een lokale vraag: “Welke warmtepomp installateur is goed in de regio Eindhoven?”
| Bron | Wie wordt genoemd | In Google-top 10 |
|---|---|---|
| Google-top 10 | vanbeekinstallaties.nl, vandenhoff.nl, installbrabant.nl, warmtepompradar.nl, solvari.nl, abelenco.nl, werkspot.nl, warmtepompverwarming.net, ecosence.nl | – |
| AI Overviews | installbrabant.nl, vanbeekinstallaties.nl, vandenhoff.nl, aircoprofs.nl, warmtepompenadvies.nl, werkspot.nl, solvari.nl | 5 van 7 |
| ChatGPT | warmtepompkiezen.nl, warmtepompplek.nl, trustoo.nl, solvari.nl, werkspot.nl, installq.nl | 2 van 6 |
| Claude | kemkens.nl, verwarmingservicebrabant.nl, connect-techniek.nl, peetersduurzaam.nl, solvari.nl | 1 van 5 |
Drie platforms, drie verschillende shortlists. AI Overviews volgt grotendeels Google. ChatGPT verwijst vooral naar vergelijkings- en offerteplatforms. Claude noemt lokale installateurs die je in de Google-top 10 niet tegenkomt. Als installateur in Eindhoven kun je bovenaan Google staan en in ChatGPT en Claude toch niet bestaan.
Wat me verraste
Vereniging Eigen Huis was overal, behalve in Google. Eigenhuis.nl werd zes keer geciteerd, bij vijf van de tien vragen, door ChatGPT en AI Overviews. In de Google-top 10 stond het bij geen van die vragen. De Consumentenbond werd vijf keer geciteerd en was, samen met offerteplatform Solvari, de enige bron die alle drie de platforms noemden. AI kiest dus voor partijen met gezag, ook als ze voor de zoekvraag zelf niet ranken.
De grootste ranker werd bijna genegeerd. Het forum van Tweakers stond bij vier van de tien vragen in de top 10, en werd één keer geciteerd. BNNVARA en warmtepompvergelijker.nl stonden allebei twee keer in de top 10 en werden nooit genoemd. Gevonden worden is iets anders dan genoemd worden.
De platforms waren het bijna nergens over eens. Ik noteerde 96 verschillende bronnen, en maar twee daarvan werden door alle drie de platforms genoemd. Bij vragen als “Is mijn huis geschikt?” en “Wat zijn de nadelen?” gaven ChatGPT en Claude geen enkele bron: ze antwoordden uit eigen kennis. ChatGPT deed dat bij vier van de tien vragen, Claude bij twee. Daar kom je als merk alleen in als het model je al kent.
Een AI Overview staat niet vast. Ik heb de Google-kant op dezelfde dag twee keer gemeten. Bij de eerste meting citeerde AI Overviews bij de Eindhoven-vraag het installatiebedrijf van-berkum.nl. Bij de tweede stond dat bedrijf er niet meer tussen. Eén keer kijken zegt dus weinig; je moet herhalen.
De strikvraag ging goed. “Is een hybride warmtepomp verplicht vanaf 2026?” Alle drie zeiden terecht nee: die verplichting is in 2024 geschrapt. Ze wisten ook van het nieuwe kabinetsplan voor een norm vanaf 2029. Over actualiteit hoef je je bij deze vragen minder zorgen te maken dan over de vraag wie als bron wordt genoemd.
Mijn standpunt
Een hoge positie in Google is geen bewijs dat je zichtbaar bent in AI. Het is een ander kanaal, met een andere logica, en het vraagt een eigen meting.
Wat ik klanten adviseer: blijf je eigen website goed onderhouden, want als AI je noemt, moet hij daar kunnen bevestigen wat je doet, waar en voor wie. Maar stop daar niet. AI-zoekmachines bouwen hun antwoord op uit wat ánderen over je schrijven: vergelijkingssites, vakmedia, brancheorganisaties, reviewplatforms en YouTube. Wie daar niet voorkomt, bestaat voor ChatGPT nauwelijks, hoe goed de eigen site ook rankt.
Ik zou daarom vandaag geen euro extra in een nieuwe blogreeks voor Google steken voordat ik weet welke bronnen AI in mijn markt gebruikt. Eerst meten, dan pas schrijven.
Drie dingen die je deze week kunt doen
- Doe deze test zelf, op kleine schaal. Tien vragen die klanten je echt stellen, in ChatGPT, Google en Claude, elk in een nieuw gesprek. Noteer welke merken en welke bronnen genoemd worden. Dat kost je een middag en het zegt meer dan elk algemeen onderzoek.
- Maak een lijst van de bronnen die steeds terugkomen. Haal je eigen site en je concurrenten eraf. Wat overblijft, is je doellijst: de websites, vergelijkers, vakbladen en kanalen waar je genoemd wilt worden.
- Beantwoord de klantvraag op je eigen site in de eerste alinea. Concreet: wat je doet, voor wie, waar, en een prijsindicatie als dat kan. Lang hoeft het niet te zijn. Een helder antwoord van 400 woorden is beter citeerbaar dan een uitgesponnen gids van 3.000.
Wat Quotable hierin doet
Dit soort metingen is ons dagelijks werk. In de gratis AI audit leggen we de koopvragen van jouw klanten voor aan onder meer ChatGPT, Google AI Overviews, Gemini, Perplexity en Claude, en zie je per vraag of je genoemd wordt, wie wél, en welke bronnen de AI gebruikt. Deze test was meteen een proefrun voor de tracker die we bouwen voor Nederlandse en Belgische zoekvragen. Wil je weten hoe jouw merk ervoor staat? Vraag de audit aan, of lees eerst meer over generative engine optimization.